د امان الله خان د واکمنۍ پر مهال د دولت شورا په نامه یو مجلس جوړ شو چې د درې ګونو قوو ترمنځ یې بېلوالی هم راوست.
په افغانستان کې د لومړي ځل لپاره په دولتي سیستم کې د شورا په نامه یا بڼه لومړۍ هلې ځلې د امیر شیر علي خان د واکمني په وخت کې پیل شوې. د دغه ډول ګامونو تر شا د علامه سید جمال الدین افغان هڅې وې.
له یوې اوږدې مودې وروسته بیا د امان الله خان د واکمنۍ پر مهال د دولت شورا په نامه یو مجلس جوړ شو چې د درې ګونو قوو ترمنځ یې بېلوالی هم راوست.
دغه شوری ۲۵ غړي درلودل او د دوی کار تر ډېره تر مشورې پورې محدود و، خو دا یو ښه پیل و.
د دولت شورا غړي د ولایتونو د شوراګانو د غړیو او د اعلی حکومتونو له خوا د هر ولایت د نفوس په تناسب ټاکل کېدل، چې شمېر یې په لاندې ډول و:
• د کابل ولایت ۵ تنه
• د هرات ولایت ۴ تنه
• د کندهار ولایت ۴ تنه
• د ترکستان ولایت ۳ تنه
• د قطغن او بدخشان ولایت ۲ تنه
• د مشرقی سمت ۳ تنه
• جنوبي سمت ۲ تنه
• د میمنې اعلی حکومت ۱ تن
• د فراه اعلی حکومت ۱ تن
تر دې را وروسته بیا د محمد نادرشاه په وخت کې پارلمان دوه بېل مجلسونه جوړ کړل، چې ملی شورا او داعیانو مجلس مجلس بلل کېدل.
د ملی شورا لومړۍ دورې ۱۱۱ غړو په درلودلو د ارګ په سلام خانې ماڼۍ کې لوړه وکړه او خپله تقنینی دوره یې پوړه کړه.
که څه هم د ملي شورا بنسټ د امان الله خان په وخت کې اېښودل شوی و، خو اصلي بدلونونه او قانوني بڼه د نادرخان په وخت کې ورکړل شوه. په همدې دور کې قانون، مصودې، نظامنامې او نړیوال تړونونه یې لاسلیک او تصویب کړل.
په پیل کې د ملي شورا غړي عموما انتصابي وو، او د هرې تقنیني دورې موده له دوو تر درېیو کلونو پورې وه.
د نادرشاه په وخت کې ملي شورا په دوو برخو ووېشل شوه، یعنې ولسي جرګه او مشرانو جرګه یا سنا.
د پخواني پاچا محمد ظاهر شاه په موده کې د پارلمان تر ټولو ډېرې دورې ترسره شوې دي. دا موده نسبتا ارامه وه او خلکو په ځلونو خپل استازي وټاکل.
د افغان پارلمان تر ټولو روښانه پېر هغه مهال و چې د ګل پاچا الفت، عبدالروف بینوا، عبدالحی حبیبي په څېر غړي د هېواد له لر او بره ملی شورا ته استازي راغلل.
داود خان له کودتا سره پارلمان منحل کړ او نوی پارلمان یې (ملي جرګه) ونوماوه، خو د ده دا ګام او کار پلی نشو.
د ډاکټر نجیب الله د حکومت پر مهال ملي شورا له ۱۴ کاله ځنډ وروسته بیا د ولسي جرګې او مشرانو جرګې نوې دوره پیل کړه.
د نجیب الله د حکومت له سقوط وروسته افغانستان د ۱۴ کلونو لپاره ملي شورا نه درلوده.
نوی پېر
د نوي اساسي قانون له تصویب وروسته افغانستان په ۱۳۸۴ کې ۱۵ تقنیني دوره پیل کړه او د افغان پارلمان دواړه برخې (ولسي جرګه او مشرانو جرګه) د پنځو کلونو لپاره وټاکل شوې.
په ۱۳۸۹ کې ۱۶مې دورې په کار پیل وکړ. د دوی د کاري دورې له پای ته رسېدو وروسته افغان دولت ونشوی کولی پر وخت ټاکنې وکړي او د یوه فرمان له مخې د دې پارلمان کاري موده وغځول شوه.
د افغانستان د پارلمان د ۱۷مې دورې لپاره ټاکنې د روان کال د تلې په ۲۸ نېټه چې د اکتوبر له ۲۰مې نېټې سره برابرېږي، ترسره کېږي.
د پارلمان جوړښت
د اساسي قانون د ۸۳ مادې پر بنسټ د ولسي جرګې غړي د مخامخ ټاکنو له لارې د پنځو کلونو لپاره ټاکل کېږي. د ولسي جرګې ۲۵۰ غړي لري او له هر ولایته یې شمېر معلوم دی. دا شمېر ټاکل شوی او د وګړو د شمېر د زیاتوالي پر بنسټ نه بدلېږي.
مشرانو جرګه بیا ۱۰۲ غړي لري، له دې ډلې ۳۴ یې له هر ولایته یو کس د ولسوالیو له شوراګانو ټاکل کېږي، له هر ولایته یو کس د ولایتي شورا په خوښه ټاکل کېږي او پاتې یې بیا د ولسمشر له لوري انتصابي ټاکل کېږي.
په دې وروستۍ ډله کې د هرې برخې او توکم خلک باید موجود وي لکه معلولین، کوچیان، اهل هنود او نور.
د اوسني پارلمان اداري جوړښت کې اداري هییت دی پنځه کسان لري: رییس، دوه مرستیالان، منشي او نایب منشي.
د پارلمان بله برخه دارالانشا ده چې ولسي جرګه او مشرانو جرګه دواړه یې لري، هره یوه بیا پخپل وار یو رییس، دوه مرستیالان او د دغې ادارې ځینې نور غړي وي. د دوی کار ډېری د اداري برخې، مدیریت، تنظیم او نورې چارې دي.
د پارلمان کار یوه برخه کمیسیونونه دي چې د ځانګړو قوانینو پر مسودو بحث کوي، حکومت ته وړاندیزونه ورکوي.
10 Comments
azithromycin syrup
azithromycin syrup
viagra sildenafil
viagra sildenafil
doxycycline 100 mg tablet
doxycycline 100 mg tablet
metoprolol er succinate
metoprolol er succinate
zyloprim allopurinol 300 mg
zyloprim allopurinol 300 mg
vibramycin antibiotic
vibramycin antibiotic
lasix 40 mg tablet
lasix 40 mg tablet
zoloft 50 mg tablet
zoloft 50 mg tablet
furosemide 40 mg price
furosemide 40 mg price
lasix furosemide price
lasix furosemide price